Máy rửa bát Nhật nội địa: cẩm nang chọn mua và lắp đặt

Tám giờ tối. Mâm cơm vừa dọn xuống: nồi cá kho còn váng mỡ, chảo rang thịt, sáu cái bát, mấy chiếc đĩa, bát canh và một nắm đũa thìa. Sẽ có một người trong nhà đứng dậy trước, xắn tay áo lên, và ở lại bồn rửa thêm bốn mươi phút nữa.

Máy rửa bát nội địa Nhật tồn tại để mua lại bốn mươi phút đó. Và đây là điều quan trọng nhất cần biết trước khi đi sâu hơn: dòng máy này chạy điện 100V.

1. Vì sao bát đũa Việt lại vừa khay máy Nhật

Câu trả lời không nằm ở công nghệ. Nó nằm ở bữa ăn.

Người Nhật ăn cơm bằng bát tròn sâu, gắp bằng đũa, dùng đĩa nhỏ đựng đồ ăn và bát con đựng nước chấm. Mở tủ bát nhà họ ra là thấy một tập hợp đồ gốm rất quen. Khay của máy rửa bát Nhật được nghĩ ra cho đúng những thứ đó — và tình cờ, đó cũng gần như là tủ bát của người Việt.

Máy châu Âu thì khác. Nó được thiết kế quanh chiếc đĩa phẳng đường kính lớn, bộ dao dĩa và ly chân cao. Xếp một chồng bát cơm Việt vào đó, khay sẽ trống một cách vô lý ở chỗ này và chật chội ở chỗ kia. Cùng một dung tích ghi trên tem, máy Nhật nhét vừa nhiều bát hơn hẳn.

Điểm thứ hai ít người để ý: máy Nhật tự đun nước nóng bên trong. Không cần kéo đường nước nóng từ bình nóng lạnh sang bếp, chỉ cần nước lạnh là đủ. Thanh nhiệt trong máy lo phần còn lại — và nó đun tới ngưỡng mà bàn tay không bao giờ chịu nổi. Đó là lý do máy xử lý được lớp mỡ đông trên chiếc đĩa đựng thịt kho, thứ mà nước ấm với miếng bọt biển chỉ đẩy đi lòng vòng.

2. Chuyện điện 100V và bộ đổi nguồn

Nhật Bản dùng lưới điện 100V. Việt Nam dùng 220V. Máy nội địa được sản xuất cho người Nhật dùng ở Nhật, nên nó chạy 100V — không có ngoại lệ nào cả.

Nếu bạn từng đọc về bếp từ nội địa Nhật rồi suy sang đây, hãy dừng lại một nhịp. Hai dòng máy này không giống nhau về nguồn điện. Bếp từ là một câu chuyện khác; máy rửa bát thì luôn cần bộ đổi nguồn.

Bốn câu nên hỏi người bán trước khi chốt đơn:

• Bộ đổi nguồn tặng kèm hay tính riêng, và bao nhiêu W?
• Là biến áp tự ngẫu hay biến áp cách ly? Loại cách ly an toàn hơn với thiết bị dùng nước.
• Bộ đổi nguồn có bảo hành riêng không, bao lâu?
• Nó sẽ được đặt ở đâu trong bếp cho gọn và khô ráo?

Nói cho công bằng: dùng máy 100V qua bộ đổi nguồn thì phiền hơn máy 220V một chút. Thêm một cục thiết bị trong hộc tủ, thêm một điểm có thể hỏng. Đổi lại là cấu hình và độ hoàn thiện của bản nội địa ở tầm giá mà bản xuất khẩu không cho. Đó là một cuộc đổi chác, và nên bước vào nó với mắt mở.

3. Để bàn hay âm tủ — quyết định khó đổi nhất

Cả thị trường máy rửa bát Nhật nội địa gói gọn trong hai kiểu lắp. Chọn sai model thì đổi được. Chọn sai kiểu lắp thì phải đục lại tủ bếp. Vì vậy hãy quyết định điều này trước tiên.

Máy để bàn

Đặt thẳng lên mặt đá, cánh mở xuống dưới nên tổng chiều cao vẫn lọt được bên dưới tủ treo. Cái hay của nó là không đụng chạm gì đến kết cấu tủ bếp — sáng thợ đến, trưa máy đã chạy, tủ bếp nguyên vẹn như cũ. Đây là lựa chọn của gần như mọi căn hộ chung cư và mọi căn bếp đã hoàn thiện từ lâu.

Cái giá phải trả là khoảng nửa mét mặt bàn. Nếu bếp vốn đã chật, hãy ra đo thử bằng thước dây trước khi quyết định — nửa mét trên giấy và nửa mét thật là hai cảm giác rất khác nhau.

Máy âm tủ

Máy nằm gọn trong hốc tủ dưới mặt đá, mặt trước phẳng lì cùng cánh tủ, kéo ra như một ngăn kéo. Chuẩn Nhật thông dụng là bề rộng 45cm, ngoài ra còn có bản 60cm cho những căn bếp rộng. Bếp trông liền mạch, mặt bàn giữ nguyên vẹn cho việc nấu nướng.

Nhưng phải chừa sẵn hốc tủ ngay từ khi thiết kế bếp. Lắp bổ sung vào một căn bếp đã hoàn thiện đồng nghĩa với cắt tủ, và không phải tủ nào cũng cắt được — có những căn tủ mà cắt đi là mất luôn khả năng chịu lực của mặt đá phía trên.

4. Một mẻ rửa chứa được đúng bao nhiêu

Thông số ghi “6 bộ” nghe thật khiêm tốn, và nó khiến nhiều người bỏ qua dòng máy để bàn một cách oan uổng. Quy ra mâm cơm Việt, con số ấy trông thế này:

Đủ cho bữa cơm của gia đình bốn đến năm người, kể cả khi có khách. Nhà đông hơn, hay nấu nhiều món, hoặc có thói quen dồn bát cả ngày rồi rửa một lượt vào buổi tối thì nên nhìn sang dòng âm tủ — những model như Panasonic NP-45MD9SP được nhà sản xuất định vị cho gia đình sáu đến tám người, và có cảm biến đếm lượng bát đĩa để tự liệu lượng nước cùng chất tẩy rửa cho vừa.

Còn đây là thứ sẽ không vừa: tô phở cỡ đại đường kính 28–30cm. Nồi và chảo lớn cũng vậy. Khay máy Nhật được vẽ ra cho đồ ăn Nhật vốn nhỏ gọn, nên nhà nào ăn phở, bún, lẩu thường xuyên thì hãy tính trước rằng vẫn sẽ có vài món phải rửa tay mỗi bữa.

5. Một buổi lắp máy diễn ra thế nào

Đây là nỗi lo lớn nhất của phần lớn người mua, và cũng là nỗi lo dễ tháo gỡ nhất. Máy rửa bát dễ lắp hơn bếp từ rất nhiều: không cắt đá, không đấu điện ba pha, không đụng đến kết cấu. Thợ quen việc thường xong trong khoảng một tiếng.

Toàn bộ công việc xoay quanh một lỗ khoan đường kính chừng 40mm trên mặt đá, ngay phía sau máy. Lỗ này khoan bằng mũi khoét chuyên dụng, nhỏ và khuất, không ảnh hưởng gì đến mặt đá. Ba đường sẽ chui qua đó xuống hộc tủ bên dưới.

Đường thứ nhất: cấp nước

Máy chỉ lấy nước lạnh, chích trực tiếp từ đường nước của vòi rửa bát qua một bộ chia. Đây là công đoạn cần tay thợ nhất, vì vòi rửa ở Việt Nam có nhiều chuẩn ren khác nhau và không phải bộ chia nào cũng khớp. Nếu ai đó báo giá lắp đặt qua điện thoại mà không hỏi gì về chiếc vòi nhà bạn, hãy hỏi lại họ.

Đường thứ hai: thoát nước

Dây xả nối vào xi phông dưới chậu rửa. Hai nguyên tắc phải giữ: dây xả không được gấp khúc, và đầu xả không được đặt cao hơn mức nhà sản xuất quy định — thường quanh một mét. Làm sai một trong hai, nước bẩn sẽ đọng lại trong khoang máy và điều đó sẽ có mùi sau vài tuần.

Đường thứ ba: điện

Dây nguồn của máy cắm vào bộ đổi nguồn, rồi bộ đổi nguồn mới cắm vào ổ 220V. Ổ cắm nên có tiếp địa và nằm ở chỗ khô ráo trong hộc tủ, không phải ngay dưới đường ống nước. Chi tiết nhỏ này quyết định độ an tâm trong mười năm tới.

6. Những việc máy làm được mà tay không làm nổi

Đây mới là phần khiến người ta chấp nhận cả cục biến áp trong tủ bếp.

Nước nóng ở ngưỡng bàn tay không chịu được

Máy tự đun nước rồi phun áp lực cao. Trên những model cao cấp như Panasonic NP-TZ300, nhiệt độ nước trong khoang có thể lên tới 80°C — mức không thể nhúng tay vào, và cũng là mức mà mỡ động vật tan chảy hoàn toàn thay vì bám lại thành lớp màng. Ở chiều ngược lại, chế độ rửa thường trên các dòng phổ thông hơn chỉ khoảng 40°C, dành cho bát ít dầu mỡ và tiết kiệm điện.

Econavi và Inverter, thứ chỉ thấy trên hóa đơn

Econavi dùng cảm biến để đọc lượng bát đĩa và mức độ bẩn, rồi tự cắt bớt nước và thời gian nếu tải nhẹ, thay vì lúc nào cũng chạy hết công suất. Inverter giúp mô-tơ vận hành êm và ổn định. Trên các model âm tủ cao cấp, máy còn tự pha định lượng chất tẩy rửa theo từng mẻ. Không có gì hào nhoáng ở đây — chỉ là mỗi tháng con số điện nước thấp hơn dự đoán.

Máy tuần hoàn và dùng lại nước trong suốt chu trình, còn chiếc vòi thì cứ chảy. Đó là toàn bộ bí mật của khoảng cách trên.

7. Ba cái tên còn lại trên thị trường

Máy rửa bát là mặt hàng mà số hãng sản xuất ở Nhật đã thu hẹp dần qua nhiều năm. Đến giờ, gần như chỉ còn ba cái tên đáng cân nhắc — và Kanto phân phối cả ba.

Không có yêu cầu gì đặc biệt và chỉ muốn một lựa chọn khó sai thì nên bắt đầu từ Panasonic. Lý do rất thực dụng: nhiều model, nhiều người đang dùng, nên khi cần tư vấn hay xử lý sự cố thì mọi thứ đều dễ hơn.

Về mặt bằng giá, dòng để bàn thường nằm trong khoảng mười mấy đến hơn hai mươi triệu, còn dòng âm tủ trải rộng hơn nhiều tùy cấu hình. Giá thay đổi theo từng đợt hàng nên hãy xem trực tiếp tại danh mục máy rửa bát Nhật.

8. Bốn giới hạn có thật

Biết trước thì đỡ hụt hẫng hơn là phát hiện ra sau khi máy đã nằm trong bếp.

9. Bột, viên hay gel — và thứ đừng bao giờ đổ vào

Với máy Nhật nội địa, bột rửa chuyên dụng thường là lựa chọn hợp lý nhất: dễ chỉnh liều theo tải, tan nhanh, hợp với chu trình vốn ngắn của máy Nhật. Viên rửa loại lớn dành cho máy châu Âu đôi khi không kịp tan hết trong một khoang nhỏ như thế này.

Và đây là danh sách những thứ nên giữ lại cho bồn rửa:

• Dao bếp sắc — máy làm cùn lưỡi nhanh hơn nhiều người nghĩ
• Chảo chống dính — lớp phủ không chịu nổi nhiệt cộng chất tẩy
• Đồ gỗ và sơn mài — cong vênh, bong lớp
• Nhôm mỏng, đồng, bạc — xỉn màu
• Bát đĩa vẽ tay, viền vàng — hoa văn sẽ mờ dần

Ba thói quen giữ máy bền, chỉ mất vài giây mỗi lần: gạt bỏ thức ăn thừa trước khi xếp vào nhưng đừng tráng kỹ, rửa lưới lọc rác mỗi tuần, và chạy chu trình vệ sinh khoang máy khoảng mỗi tháng một lần.

10. Bốn bước chọn máy và nơi mua

1. Chốt kiểu lắp. Để bàn hay âm tủ. Mọi lựa chọn phía sau đều phụ thuộc vào đây, và đây cũng là thứ khó đổi nhất.
2. Đếm tải thật. Đếm bát đĩa của bữa đông người nhất trong tuần, đừng đếm bữa trung bình. Máy phải chịu được ngày cao điểm mới đáng tiền.
3. Ra bếp đo. Có đủ chỗ cạnh chậu rửa chưa, dưới tủ có khoảng trống đặt bộ đổi nguồn chưa, ổ cắm đã có tiếp địa chưa.
4. Yêu cầu khảo sát tận nhà. Đây là thiết bị đấu cả nước lẫn điện. Mười lăm phút khảo sát tránh được tình huống chở máy đến rồi phát hiện chiếc vòi trong bếp không chích được.

Nên mua ở đâu

Kanto phân phối máy rửa bát nội địa Nhật của cả Panasonic, Mitsubishi và Rinnai, tất cả đều là hàng mới 100%, fullbox. Kanto không kinh doanh hàng đã qua sử dụng — với một thiết bị chạy nước và điện suốt mười năm, đó là ranh giới không nên bước qua.

Với những người phải nhìn tận mắt mới yên tâm, cách chắc chắn nhất là mang theo đúng chiếc bát nhà mình hay dùng và chiếc tô to nhất trong tủ, đến showroom xếp thử vào khay.

11. Những câu hỏi thường gặp nhất

Chiếc máy không làm bữa cơm ngon hơn. Nó chỉ trả lại cho căn bếp khoảng bốn mươi phút mỗi tối — quãng thời gian trước đây thuộc về bồn rửa.