Công nghệ Streamer của Daikin hoạt động thế nào

Streamer không phải một loại ion được thả vào phòng. Nó là một kiểu phóng điện, và điểm khác biệt lớn nhất của Daikin nằm ở chỗ hãng chĩa nó vào đâu: một phần vào không khí, phần còn lại vào chính bộ lọc bên trong máy.

Công nghệ Streamer hiện có trên hai chiếc máy lọc không khí Daikin đang bán tại Việt Nam, và cả hai đều dùng bản kép. Bài này nói về nguyên lý, về những con số hãng công bố, và về chỗ những con số ấy dừng lại.

1. Công nghệ Streamer là một kiểu phóng điện, không phải một loại ion

Phóng điện trong không khí có nhiều dạng. Dạng quen thuộc nhất trong thiết bị gia dụng là phóng điện phát sáng, xảy ra tập trung ở một điểm giữa hai điện cực.

Phóng điện streamer là một dạng khác của phóng điện plasma. Thay vì tập trung ở một điểm, nó tỏa ra thành nhiều nhánh, lan trong không gian ba chiều và phủ một vùng rộng. Phần Daikin mất nhiều năm để làm được là giữ cho dạng phóng điện ấy chạy ổn định, liên tục, trong một thiết bị gia dụng cỡ nhỏ.

Thứ dạng phóng điện này sinh ra là các electron tốc độ cao. Chúng va vào các thành phần sẵn có của không khí và tạo thành bốn tác nhân phân giải, và chính bốn tác nhân ấy mới là thứ bẻ gãy protein của nấm mốc, vi khuẩn và các phân tử gây mùi.

2. Con số một trăm nghìn độ và chú thích đi kèm nó

Hai con số hay xuất hiện khi nói về Streamer, và cả hai đều cần đọc kèm chú thích.

Con số thứ nhất: sức oxy hóa phân giải của phóng điện streamer lớn hơn một nghìn lần so với phóng điện phát sáng thông thường. Đây là so sánh giữa hai dạng phóng điện với nhau.

Con số thứ hai gây hiểu nhầm nhiều hơn: hãng mô tả sức oxy hóa ấy tương đương năng lượng nhiệt một trăm nghìn độ. Ngay dưới con số đó, chính hãng ghi chú rằng đây là phép so sánh về sức oxy hóa phân giải, và thiết bị không hề đạt tới nhiệt độ ấy.

Đoạn phim ngắn bên dưới do Daikin dựng, quay lại dạng phóng điện này.

3. Chỗ Daikin chĩa chùm Streamer vào

Đây là mục quan trọng nhất của bài, vì nó giải thích gần hết những khác biệt còn lại.

Phần lớn công nghệ lọc khí của các hãng làm việc theo hướng ra ngoài: máy tạo ra tác nhân rồi thổi vào phòng, tác nhân đi tìm thứ cần xử lý. Daikin làm thêm một hướng ngược lại. Chùm Streamer trong máy được chĩa thẳng vào bộ lọc — nơi bụi và phân tử mùi vừa bị giữ lại.

Logic của cách làm này đơn giản. Muốn xử lý một hạt bụi lơ lửng trong phòng thì phải chờ nó trôi ngang qua tác nhân. Nhưng nếu hạt ấy đã nằm trên màng lọc rồi, nó không đi đâu được nữa, và chùm Streamer chiếu vào đúng chỗ đó là chắc chắn gặp.

4. Vì sao màng khử mùi không phải thay

Trên trang sản phẩm của cả hai máy Daikin đang bán đều có một dòng dễ bị đọc lướt qua: màng khử mùi thuộc loại dùng vĩnh viễn, không cần thay. Đó không phải cách nói cho kêu, nó là hệ quả trực tiếp của mục vừa rồi.

Một màng khử mùi thông thường làm việc bằng cách hấp phụ: các phân tử gây mùi bám vào bề mặt vật liệu và nằm lại đó. Vấn đề là chỗ bám có hạn. Khi bề mặt đã kín, màng hết khả năng giữ thêm và phải thay.

Ở đây, chùm Streamer chiếu liên tục vào màng và phân giải những phân tử đang bám. Chỗ bám được giải phóng, và khả năng hấp phụ của màng hồi lại. Đó là lý do màng này không có mốc thay theo năm như màng giữ bụi.

5. Máy còn thả ion vào phòng nữa

Chùm Streamer chỉ chạy bên trong máy, nên nếu chỉ có nó thì mọi thứ phải bị hút vào máy mới được xử lý. Daikin bù phần đó bằng một cơ chế thứ hai chạy song song: máy phát ion và thả vào phòng, để chúng bám lên nấm mốc và dị nguyên đang lơ lửng ngoài kia.

Nói gọn thì máy chạy hai lối cùng lúc. Lối thứ nhất hướng ra phòng, giống cách phần lớn công nghệ lọc khí làm việc. Lối thứ hai hướng vào trong, nhắm vào thứ đã bị bắt giữ. Bộ phát ion trên hai model đang bán thuộc loại dùng vĩnh viễn, không có lịch thay.

6. Màng TAFU và con số 99,97%

Màng giữ bụi của Daikin mang tên TAFU, và con số hãng công bố là giữ được 99,97 phần trăm hạt cỡ 0,3 micromet, đo theo phương pháp thử của tiêu chuẩn công nghiệp Nhật.

Ngay dưới con số ấy có một chú thích đáng đọc: đây là hiệu năng của tấm màng, không phải hiệu năng cho cả căn phòng. Hai thứ khác nhau. Một tấm màng giữ được gần như toàn bộ hạt đi qua nó, nhưng lượng không khí thực sự đi qua nó trong một giờ mới là thứ quyết định phòng sạch tới đâu — và cái đó phụ thuộc vào lưu lượng gió, vào diện tích phòng, vào việc cửa có đóng hay không.

Điểm riêng của vật liệu TAFU nằm ở chỗ khác: nó được xử lý để chống thấm nước và chống thấm dầu. Bụi bếp có dầu bám vào thì không loang ra, và lực tĩnh điện giữ bụi của màng vì thế tụt chậm hơn theo thời gian. Với căn bếp Việt hay chiên rán, đây là chi tiết có ích hơn con số phần trăm.

7. Mười năm không thay màng được đo thế nào

Màng TAFU ghi mười năm không cần thay. Con số này đo theo cùng một chuẩn mà cả ngành điện gia dụng Nhật dùng chung, với điều kiện thử là mỗi ngày máy hút vào lượng bụi tương đương khói từ năm điếu thuốc lá.

Chính hãng cũng ghi thêm rằng tuổi thọ có thể ngắn lại tùy điều kiện sử dụng. Không khí đô thị Việt Nam vào mùa hanh chở nhiều bụi hơn điều kiện thử khá nhiều, nên cách tính hợp lý là nhìn dấu hiệu thay vì đếm năm: thời gian máy cần để đưa đèn cảm biến từ đỏ về xanh dài gấp đôi lúc mới, hoặc mặt màng xám kín mà hút bụi bề mặt không sáng lại được.

8. Kết quả thử nghiệm và chiếc hộp 31 lít

Daikin công bố khá nhiều kết quả kiểm chứng, làm cùng các trường đại học và viện nghiên cứu. Phạm vi đã thử gồm sáu loại nấm mốc, ba mươi loại dị nguyên và mười chín chất hóa học độc hại trong đó có formaldehyde.

Có một phép thử đáng lấy làm ví dụ vì hãng công bố đầy đủ cả điều kiện lẫn giới hạn. Với một loại vi rút corona, chiếu Streamer trong một giờ cho kết quả bất hoạt 93,6 phần trăm, và sau ba giờ thì trên 99,9 phần trăm. Phép thử này làm trong một hộp acrylic dung tích khoảng ba mươi mốt lít, mẫu đặt trong đĩa và được lắc nhẹ khoảng mười hai lần mỗi phút.

Phần quan trọng nhất nằm ở câu cuối trong công bố ấy, do chính hãng viết: đây là kết quả trên thiết bị thử nghiệm, không thể hiện hiệu quả của máy thật trong môi trường sử dụng thật.

Ba mươi mốt lít là bao nhiêu thì sơ đồ dưới đây trả lời.

Không có gì sai trong cách hãng làm thí nghiệm — một khoang kín nhỏ là cách duy nhất để đo được cho chính xác. Nhưng con số ba giờ trong chiếc hộp ấy không dịch thẳng ra thành ba giờ trong phòng ngủ, và chính hãng đã nói vậy. Cách đọc đúng là coi những con số này như bằng chứng rằng cơ chế có tác dụng, không phải như lịch trình cho căn phòng nhà mình.

9. Hai model đang bán và Twin Streamer là gì

Trong các dòng Daikin đang bán, công nghệ này có ở hai chiếc máy lọc không khí, và cả hai đều dùng bản kép. Twin Streamer nghĩa là hai bộ phát thay vì một, đặt để phủ được nhiều diện tích màng lọc hơn trong cùng một khoảng thời gian.

Cả hai đều là hàng nội địa Nhật chạy điện 100V, và cả hai đều thuộc nhóm máy lọc kèm bù ẩm. Đối chiếu với các hãng khác trong danh mục máy lọc không khí trước khi chốt.

10. Những việc Streamer không làm

Nó không xử lý thứ chưa bị hút vào máy. Phần chùm chiếu vào màng lọc chỉ với tới những gì đã nằm trên màng. Thứ đang bám trên mặt rèm ở góc phòng bên kia thì nằm ngoài tầm của nó. Đây là cái giá của lối làm hướng vào trong.

Nó không thay được màng giữ bụi. Bụi bị giữ lại về mặt vật lý, và màng vẫn đầy dần theo thời gian. Chỉ màng khử mùi mới được tái sinh.

Nó không thay được thông gió. Khí carbonic người thở ra không phải thứ phóng điện xử lý được. Phòng kín đông người vẫn cần mở cửa.

Nó không phải thiết bị y tế. Các kết quả kiểm chứng là thí nghiệm trong khoang thử theo phương pháp của hãng, không phải chỉ định điều trị và không thay lời khuyên của bác sĩ.

11. Dùng thế nào cho đúng

• Chạy liên tục ở mức thấp thay vì chạy mạnh từng đợt. Vì phần lớn công việc diễn ra trên màng lọc, thứ quyết định là tổng lượng không khí đi qua máy trong ngày.
• Đặt máy ở chỗ không khí bẩn sinh ra chứ không phải chỗ ngồi: gần cửa ra vào, gần lối lên từ ban công, gần ổ nằm của chó mèo.
• Đừng bỏ qua lưới lọc thô ngoài cùng. Hút bụi lưới này hai tuần một lần giữ cho lưu lượng gió không tụt, mà lưu lượng gió mới là thứ đưa không khí tới chỗ chùm Streamer đang chiếu.
• Máy chạy điện 100V nên cần bộ hạ áp. Với dòng này Kanto lắp sẵn bộ hạ áp bên trong máy trước khi giao, không tính thêm phí, nên khách cắm thẳng vào ổ 220V.
• Nếu dùng chức năng bù ẩm, giữ khay và bình nước khô ráo trong những ngày không dùng tới.

Máy mua ở Kanto đi kèm bảo hành điện tử eCare hai mươi bốn tháng, tra cứu trực tuyến bằng số máy.

12. Câu hỏi hay gặp

Điểm đáng nhớ nhất của công nghệ này không phải con số một trăm nghìn độ, mà là hướng chùm phóng điện: nó quay vào trong, nhắm vào chính tấm màng vừa bắt giữ mọi thứ. Đó cũng là lý do một tấm màng trong chiếc máy này không có ngày hết hạn.